23 kwietnia świętujemy Światowy Dzień Książki. Nie tylko tej masowej
Światowy Dzień Książki to inicjatywa UNESCO, zapoczątkowana w 1995 roku. Święto promuje czytelnictwo, edytorstwo i ochronę własności intelektualnej. Co ciekawe, w czasach e-booków i książki masowej, wciąż działają miejsca, gdzie książki powstają ręcznie – według metod sprzed wieków. W Goldenmark Librarium jeden egzemplarz powstaje nawet kilkaset godzin!
![23 kwietnia świętujemy Światowy Dzień Książki. Nie tylko tej masowej](https://cdn.prod.website-files.com/643ff2353d60ddda424e921c/66967430916cc6fa0753b7f7_Goldenmark%20Librarium.jpg)
Zabytkowe, ale wciąż świetnie działające maszyny, gilotyna, płachty skór na regałach i szuflady pełne wzorzystych kart – tak wygląda Goldenmark Librarium, wydawnictwo artystyczne i pracownia introligatorska Dominiki Świątkowskiej. Artystka od ponad 30 lat tworzy w Łodzi wyjątkowe wydania książek, nawiązujące do złotej ery europejskiego introligatorstwa. Wykonanie jednego egzemplarza jest czasochłonnym procesem:
– Wszystko zależy od projektu danej książki. W skali miesiąca jedna osoba tworzy od kilku do kilkunastu egzemplarzy. Stworzenie jednej książki zajmuje od kilkudziesięciu do nawet kilkuset godzin – mówi Dominika Świątkowska.
Czym jest książka prawdziwa?
- To wydania przygotowywane w dokładnie taki sam sposób, jak sto, dwieście, a nawet pięćset lat temu. Najpierw dobieramy papier, czcionkę i ilustracje. Wydrukowane i złożone arkusze tworzą bloki książki, które zszywamy nićmi. Zaokrąglony kształt grzbietu tworzymy z pomocą młotka – mówi Dominika Świątkowska.– Książki są oprawiane w naturalne, roślinnie garbowane skóry od dostawców z Toskanii. To firmy, które mają olbrzymie tradycje. Na koniec ozdabiamy gotową okładkę książki, a wyklejki tworzymy ze skór, tkanin lub papieru marmurkowego.
Wszystkie książki są wydawane w ograniczonych nakładach: od kilkudziesięciu do maksymalnie 444 egzemplarzy.
- Nie tworzymy wznowień poszczególnych pozycji. Nasze wydania często składają się jedynie z kilkudziesięciu lub kilkuset egzemplarzy. Tu warto jednak podkreślić, że w Polsce rynek Private Press dopiero raczkuje. Jest on bardzo mocno rozwinięty w innych europejskich krajach, między innymi w Wielkiej Brytanii – mówi Marcin Lenar z Goldenmark Librarium.
![](https://cdn.prod.website-files.com/643ff2353d60ddda424e921c/669674f17b772406d1880824_Goldenmark%20Librarium%201.jpg)
Od Homera do Konopnickiej
Do tej pory Goldenmark Librarium wydało już kilkanaście tytułów. To między innymi dzieła Homera, Johna Keatsa, Owidiusza, Marii Konopnickiej czy Henryka Sienkiewicza. Wszystkie mają jednak wspólny mianownik: są związane ze starożytnością. Kolekcja zawiera zarówno utwory starożytnych filozofów oraz twórców, jak i książki, w znajdziemy odwołania do tej epoki.
Część z publikacji nie ujrzałaby światła dziennego, gdyby nie nawiązywane współprace z instytucjami przechowującymi rękopisy lub historyczne wydania danych utworów. Dzięki współpracy z Biblioteką Ambrozjańską w Mediolanie Goldenmark Librarium przygotowało specjalne wydanie „Ilias Picta”:
- To replika w standardzie muzealnym fantastycznego wydania rękopisu Iliady sprzed półtora tysiąca lat, ozdobionego miniaturami i małymi ilustracjami – podkreśla Marcin Lenar.
We współpracy z Muzeum Łazienki Królewskie przygotowano z kolei specjalne wydanie „Metamorfoz” Owidiusza z rycinami z kolekcji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, które nigdy wcześniej nie zostały zaprezentowane w wersji wydawniczej.
![](https://cdn.prod.website-files.com/643ff2353d60ddda424e921c/66967500223566f1e7f5aff7_Goldenmark%20Librarium%202.jpg)
Co myślał Sienkiewicz?
Jednym z najnowszych projektów jest z kolei wydanie rękopisu Quo Vadis Henryka Sienkiewicza.
- To zbiór notatek Sienkiewicza, które w rozdziałach były wysyłane do redakcji Gazety Polskiej w Warszawie i tam publikowane. Przeglądając rękopisy, możemy jednak zauważyć także wiele pobocznych zapisków autora, dotyczących terminów druku poszczególnych rozdziałów czy tego kiedy kurier ma odebrać kolejny rozdział. Są tam też liczne skreślenia – mówi Marcin Lenar. – W formie książki powieść Quo Vadis ukazała się dopiero po kilku latach. Wydanie, które przygotowaliśmy, jest inspirowane teczką i pudełkiem na zapiski, które zaprojektował jeden z najlepszych przedwojennych introligatorów, Franciszek Radziszewski.
Wydania Goldenmark Librarium można poznać w linkach:
goldenmark.com/librarium
facebook.com/librariumDS
youtube.com/shorts/YMV4kzOKoQQ